Tag Archives: media

Faktasjekk til erstatning for journalistikk?

Faktasjekk er ikkje noko nytt i norske media. Bergens Tidende og Aftenposten har lenge sjekka om politikarane har dekning for sine påstandar. Men no har det dukka opp ein nyskapning i denne sjangeren. Dei dominerande mediehusa har gått saman om ei stor nysatsing. Dei skulle ta fake news ved rota før fenomenet fekk fotfeste her på berget. Men er det det vi har fått?

Faktisk.no debuterte med ei rekke faktasjekkar som skil seg lite frå det avisredaksjonar har produsert tidlegare. Men når dommarane representerer ei samling av dei tyngste nasjonale media, er det ekstra viktig at dei evnar å skilje mellom politiske vurderingar og uomtvistelege fakta. Eit sentralt problemet så langt er at faktasjekkarane synast å ha ein altfor  vid definisjon av kva som kan faktasjekkast. Det kan lett bli vurderingar og finsikting av spissformuleringar. Vi kan lett elske fram politisk «korrekt» retorikk med «presise» definisjonar og ei rekke atterhald som gjer språket flatt og lite forståeleg for dei som ikkje er ekspertar. Men min forskarbakgrunn har eg nok ein tendens til å bruke slikt språk, menb eg er ikkje sikker på at det alltid er det som kommuniserer best.

Ein del av det som har blitt faktasjekka, er påstandar som ikkje alltid har ein eintydig fasit. Det er knapt noko eintydig svar på om Oslo har nok sjukeheimsplassar, for å ta eit eksempel. Slike påstandar har media alltid gripe fatt i med redaksjonell omtale eller  med meir djuptpløyande artiklar som går grundig inn i problematikken. Det er langt den beste måten å bidra til ein opplyst og truverdig debatt. Terningkast bringar debatten lite framover.

Skal faktisk.no gå inn i påstandar som ekspertar stridast om og bli ei form for overdommarar i den politiske debatten? Kva med påstandar om forhold som gjeld aukande forskjellar og effekten om eigedomsskatt. Kan ei gruppe journalistar setje karakter på utsegner som dei mest påleste ekspertane ikkje er i stand til å bli sande om?

Eg har ofte blitt forbanna over at media og politiske motstandarar vrir og vrenger på realitetane, men eg er ikkje sikker på at vi løyser dette med å faktasjekke ting som har i seg element av vurdering, og som krev eit sett av føresetnader for å kunne trekke ein konklusjon. Faktasjekk kan vere vel og bra og må gjerne bli ein del av den offentlege samtalen. Men når ein lagar ei gruppe nasjonale overdommarar, så set det spesielt store krav. Og vi ventar med spenning på den nyskapande satsinga for å knekke fake news.

 

Alf Holmelid

Advertisements

Statleg eigarskap er ikkje b-eigarskap

”Forhåpentligvis har han (Giske) lært at han hverken er en Kjell Inge Røkke, en Stein Erik Hagen eller en John Fredriksen. Selv om Giske er sjef for den største eierandelen i norsk næringsliv, er han kun en forvalter på vegne av oss andre. Han eier ikke mer enn folk flest.” Dette skreiv Dagens næringsliv på leiarplass sist torsdag. Eg er sjølvsagt samd i at regjeringa skal forvalte sitt eigarskap på vegne av folket. Men i motsetning til det som Dagens næringsliv impliserer, så har regjeringa rett og plikt til å utøve eit like aktivt og direkte eigarskap som ein privat eigar.

I saka om Aker og Aker Solutions understreka kontrollkomiteen i Stortinget verdien av at ”staten som eier, på linje med andre industrielle eiere, deltar aktivt og tydelig med klare, velbegrunnede og selvstendige standpunkter knyttet til større strategiske industrielle disposisjoner i selskapet.” Det er sjølvsagt ingen grunn til at staten som representerer folket, skal vere mindre aktiv enn ein privat eigar, sjølv om mange ambisiøse styreleiarar og administrerande direktørar gjerne skulle like å få knesett eit slikt prinsipp.

Støyen kring Telenok kan også sjåast som ein kamp for å passivisere det statlege eigarskapet.

Ein kortare versjon av dette innlegget stor på trykk i Dagens Næringsliv i dag.

Alf

Politisk korrekt svartmaling

Dei siste åra har norske media kappast om å klage over dårleg integrering av innvandrarar. TV og aviser er fulle av eksempel på kor dårleg det har gått. Høgrepopulistisk propaganda har blitt politisk korrekt i den norske mediekvardagen. Det er ikkje måte på kor dårleg det står til og kor mykje betre situasjonen er i marknadsliberalistiske og konservative land.

Difor var det med undring og glede eg las samandraget av Norsk Monitor i Aftenposten før helga. Der får vi vite at nordmenn blir stadig meir positive til innvandrarar. Jo fleire innvandrarar det er i eit lokalmiljø, jo meir positive er nordmenn til sine nye landsmenn. Det viser at den politisk korrekte svartmalinga blir avslørt når folk har høve til å gjere seg opp sine eigne meiningar basert på eigne erfaringar.

Faktum er at integreringa går relativt bra i Noreg i forhold til andre land som det er rimeleg å samanlikne seg med. Audun Lysbakken dokumenterte dette i ein brei gjennomgang av integreringspolitikken. Tal frå Statistisk Sentralbyrå viser klart at integreringa går betre jo lenger ei folkegruppe har vore i landet, sjølv om det er variasjonar.  Seinast i dag fekk vi presentert desse tala i eit program på P2 på NRK. Men det er ein heilt annan bodskap som dominerer TV-kanalane og framsidene i dei store avisene. Desto meir gledeleg er det at folk ikkje lar seg overkøyre av den politisk korrekte svartmalinga.

For å vere politisk korrekt, burde eg ha avslutta dette innlegget med ei presisering av at vi har langt att før vi kan vere nøgde med situasjonen, og at vi har mange skrekkeksempel på dårleg integrering og konsekvensane av den. Men det er det mange andre som brukar spalteplass på, så eg står over og vel å sjå det positive i denne fredelege påsketid.

Alf